Nga historia e kishës protestante shqiptare

Biografia e Gjerasim Qiriazit (1858-1894)

Gjerasim Qiriazi

Shkruar nga:Dr. Femi Cakolli, pastor

Redaktuar nga: Magda Maylam

Predikuesi dhe njëri ndër rilindasit më të njohur të Shqipërisë është Gjerasim Qiriazi, babai i Kishës Protestante Shqiptare. Historia e jetës së tij është sa heroike dhe krenare, aq edhe e dhimbshme dhe e perëndishme. Kjo është biografia e tij:

- Emri dhe mbiemri: Gjerasim Qiriazi

- Datëlindja: 18 tetor, 1858

- 1882: kreu studimet me plot sukses dhe u diplomua

- 1882: bëhet pastor praktikant i një kishe bullgare në Shkup

- 1883: ftohet për të marrë pjesë në Komitetin e Huaj Protestant në Turqi dhe caktohet si ungjilltari i shqiptarëve

- 14 maj 1883: vendoset në Korçë

- 1884: bëhet anëtar i Shoqërisë Biblike Britanike dhe të Huaj

- 1884: fillon që të shkruajë himnet e para

- 1884: bëhet përgjegjës për shpërndarjen e literaturës ungjillore në shqip

- 8 qershor 1884: mbajti shërbesë në gjuhën shqipe në kishën ungjillore në Selanik

- 22 qershor 1884: mbajti shërbesën në shqip në kishën ungjillore në Manastir

- 12 nëntor 1884: zihet si peng për gjashtë muaj nga disa kaçakë, që i kërkonin para

- 1885: shkroi romanin historik me elemente autobigrafike: "Pengu i kaçakëve"

- 1886: vepron në Shkodër

- 1887: fillon që të japë mësim në shkollën e parë shqipe në Korçë

- 1888: përgatiti dhe botoi ungjillin e Mateut në shqip

- 1889: nën sygjerimin e Naim Frashërit, filloi që të përgatiste transkriptimin për botimin e pesë librave të parë të Biblës si tekste shkollore

Naim Frashëri

- 1889: merr ndihma dhe përkrahje nga shoqëritë shqiptare jashtë atdheut: nga Nikolla Naço, Pandeli Sotiri, Avdyl, Naim, Sami Frashëri, Mihal Grameno, Kristo Dako etj.

- 1889: u fejua me Athina Mikelidhin, vajzën e pastorit të kishës ungjillore të Selanikut, Stavri Mikelidhi.

- 24 mars, 1890: u martua me Athinanë në Selanik

- prill 1890: në mbledhjen e tij vjetore, Misioni Protestant për Turqinë vendosi që ta shugurojë “Ungjilltar i Popullit Shqiptar”.

- 1890: filloi që të ndihej keq nga ana shëndetsore, si pasojë e zënies peng

- e dielë, 11 maj, 1890: mbahet shërbesa e parë publike protestante në Korçë, ku morën pjesë mbi 400 persona. Gjerasimi atë ditë predikoi nga kapitulli i katërt i ungjillit sipas Gjonit.

- 31 mars, 1891: lind djali i Gjerasimit, Stefani, në Korçë

- 24 dhjetor, 1891: vdes gruaja e Gjerasimit në Selanik

- mars, 1892: së bashku me Sevastinë, Gjerasimi përgatit planin dhe projektin për hapjen e Shkollës së Vajzave dhe Shkollën e të Dielës në Korçë.

Sevastia Qiriazi

- korrik, 1892: viziton kishën ungjillore të Prishtinës (i vetmi romantik, që viziton Kosovën)

- 2 tetor 1892: Kisha Ortodokse lëshon mallkimin e saj kundër Gjerasimit

- 14 nëntor, 1892: u themelua Kisha Ungjillore e Korçës

- 14 nëntor, 1892: Gjerasimi themelon shoqërinë "Vëllazëria Ungjillore e Shqipërisë" në Korçë

- nëntor, 1892: boton numrin e parë të gazetës së shoqërisë "Letra e Vëllazërisë".

- 17 janar, 1893: u bë një tentim vrasjeje ndaj Qiriazit

- 1893: shkroi shumë vjersha, këngë etj. dhe bëri gati librin "Kristomaci"

- 2 janar 1894: vdes në moshën 35 vjeçare.

- 1903: Qiriazit iu botua libri "Kristomacia" në Sofje. I njëjti libër u ribotua në Prishtinë më 1991.

- 1933: me urdhërin e Mbretit Zog, ndalohet gjithë veprimtaria shkollore ungjillore e Korçës.

- 1940: u shpërnda kisha ungjillore e Korçës nga fashistët italianë

- 1959: në SHBA, vdes i biri i Gjerasimit, Stefani, duke lënë 6 fëmijë.

- 1987 Gjerasimit iu dha titulli "Mësues i Popullit"

- 1990: u ripërtëri kisha ungjillore dhe “Vëllazëria Ungjillore e Shqipërisë”

- 1992: iu akordua titulli: "Urdhëri i Lirisë i Klasit të Parë"

Motoja e veprimtarisë së Gjerasim Qiriazit ishte: Miq për Perëndinë, Dritë për popullin, Uratë për mëmëdhenë!

Botuar me të drejtën e autorit

© 18/12/2008