Studimi 10
Sepse jeta e mishit ėshtė nė gjak. Prandaj ju kam urdhėruar ta vini mbi altar pėr tė bėrė shlyerjen pėr jetėn tuaj, sepse ėshtė gjaku qė bėn shlyerjen e fajit pėr jetėn. Prandaj u kam thėnė bijve tė Izraelit: asnjėri prej jush nuk ka pėr tė ngrėnė gjak; as i huaji qė banon midis jush nuk ka pėr tė ngrėnė gjak". Dhe nė qoftė se ndonjė prej bijve tė Izraelit ose tė tė huajve qė banojnė midis jush zė nė gjah njė kafshė ose njė zog qė mund tė hahet, do tė derdhė gjakun e tij dhe do ta mbulojė me dhe; sepse ėshtė jeta e ēdo mishi; gjaku i tij mban jetėn e tij. Prandaj u kam thėnė bijve tė Izraelit: "Nuk do tė hani gjakun e asnjė mishi, sepse jeta e ēdo mishi ėshtė gjaku i tij; kushdo qė do ta hajė do tė
shfaroset".
(Levitiku 17:11-14)
Parathėnie
Apostulli Pal e thotė qartė se shpengimi i besimtarit ėshtė blerė dhe paguar pėrmes vdekjes sakrifikuese tė Zotit tonė Jezus Krisht (1 Pjetrit 1:18-19). Nė kėtė studim do tė shqyrtojmė mė thellė arsyen pse mėkatari nuk mund tė shpėtohet nėpėrmjet asnjė lloj mėnyre tjetėr.
Fuqia e gjakut, qė kryen punė tė mrekullueshme
Gjaku ėshtė jeta e trupit, prandaj ėshtė e pamundur tė egzistojmė pa tė. Dhiata e Vjetėr i vė rėndėsi tė madhe gjakut, madje edhe gjakut tė kafshėve (Levitiku 17:11-14; 4:3, 14, 27). Oferta qė i solli Abeli Perėndisė u pranua prej Tij, por sakrifica pa gjakderdhje e Kainit u refuzua (Zanafilla 4:1-6). Kjo histori vėrteton, krahas shumė gjėrave tė tjera, se njeriu nuk mund ti sjellė shpėtim vetvetes nėpėrmjet bimėve, apo arit, argjendit, apo ndonjė lloj mjeti tjetėr. Fuqia shpėtuese gjendet tek gjaku. Qengji i Dhiatės sė Vjetėr duhej tė blihej me para, pėr tė treguar se shlyerja e gjakut nuk ishte falas, por kushtonte shtrenjtė. Nga ana tjetėr, Qengji i Dhiatės sė Re ėshtė i paēmuar (asnjė njeri nuk mund ta paguajė ēmimin e lartė tė kėtij Qengji, d.m.th. asnjė njeri nuk mund ta blejė Jezusin).
Disa pėrkthime moderne tė Biblės i hedhin poshtė fjalėt e vargut tek Veprat e Apostujve 20:28, qė thotė:
kishėn e Perėndisė, tė cilėn ai e ka fituar me gjakun e Tij. Kėto pėrkthime thonė:
me gjakun e tė Vetit. Ky varg i referohet gjakut tė Krishtit, por pa ta ndryshojmė tekstin, atėherė e kemi hedhur poshtė fuqinė hyjnore tė gjakut. Shprehja me gjakun e Tij tregon se Triniteti (Ati-Biri-Shpirti i Shenjtė) e kishin planifikuar me kohė kėtė lloj mėnyre tė shlyrjes sė fajit.
Mėkati gjithmonė barazohet me vdekjen, por gjaku i Krishtit ėshtė jeta (Romakėve 6:23; 3:23). Meqėnėse mėkatari nuk mund ta shlyente dot vetė mėkatin e vet, atėherė u desh dikush tjetėr qė ta bėnte kėtė gjė pėr mėkatarin, d.m.th. tė vdiste nė vendin e tij. Ishte mėkati ynė ai qė shkaktoi vdekjen e Krishtit, por vdekja e Tij nuk do tė ishte e mjaftueshme nėse nuk solli si rezultat jetėn e pėrjetshme (Hebrenjve 2:9). Fuqia e gjakut tė Jezusit vihet re tek mėkatari, qė merr jetėn e pėrjetshme nėpėrmjet besimit nė emrin e Tij.
Prova e fuqisė sė gjakut
Dhiata e Re na zbulon me saktėsi se ēfarė ka arritur tė bėjė gjaku i Shpėtimtarit pėr mėkatarin. Ēdo besimtar duhet tė dėshmojė pėr kėtė fuqi nė jetėn e tij. Mė poshtė do ti hedhim njė sy tre aspekteve tė faktit se ēfarė ka bėrė gjaku pėr ne.
1. Vdekja e ka humbur gjėmbin (1 Korintasve 15:55-56). Varri nuk mund ta mbante Jezusin brenda (Hebrenjve 13:20). Vėrtet gjaku i Tij ishte i ēmuar, por, po tė mos ishte ringjallur Ai prej sė vdekurish, askush nuk do ta kishte marrė jetėn e pėrjetshme (1 Korintasve 15:14). Kur mėkati u mund mbi Kryqin e Kalvarit, atėherė vdekjes iu desh qė ta lėshonte Krishtin. Ai shijoi vdekjen pėr ne, prandaj tani mėkatari i penduar mund ta shijojė shpėtimin (Romakėve 6:6-13; Galatasve 2:20; Kolosianėve 2:12-13, 3:1).
2. Parajsa - shtėpia e pėrjetshme (Gjoni 14:2-3). Para se Jezus Krishti tė vdiste nė kryq, parajsa ishte e mbyllur pėr tė gjithė. Hyrja e Tij nė parajsė pėrmes gjakut tė Tij i hapi portat, nė mėnyrė qė tė gjithė ata qė besojnė, tė mund tė hyjnė brenda (Hebrenjve 9:12).
3. Jetė tė ndryshuara (tė transformuara), 1 Pjetrit 1:18-19): Besimtarėt janė tė shpenguar (tė ēliruar) prej mėkatit, djallit dhe vdekjes sė pėrjetshme. Vetėm ata qė kanė ardhur tek Perėndia nėpėrmjet fuqisė sė gjakut tė Krishtit, transformohen dhe bėhen tė zgjedhurit e Perėndisė (1 Pjetrit 1:2). Prova e njė transformimi tė tillė vihet re tek njė jetė e shenjtėruar (nė shenjtėrim).
Pėrfundim
Nuk mund ta kėnaqim Perėndinė, po qe se nuk vijmė tek Ai nėpėrmjet rrugės sė drejtė, vetėm nėpėrmjet besimit (Hebrenjve 11:6). Besimi ėshtė i rėndėsishėm, nėse duam qė fuqia e gjakut tė jetė e dukshme nė jetėn tonė. Pavarėsisht se ēfarė thonė Kalvinistėt, askush nuk ėshtė i shpėtuar nė mėnyrė automatike, sepse tė besuarit ėshtė njė veprim i vullnetshėm, qė kryhet nga ata qė e pranojnė se gjaku ėshtė e vetmja mėnyrė shpėtimi. Vetėm ata qė kanė besim tek sakrifica e Krishtit, mund tė thonė se janė tė shpėtuar. Po qe se zgjedhja automatike do tė ishte e vėrtetė, (d.m.th. mendimi se Zoti zgjedh se kush do tė shkojė nė parajsė apo nė ferr), atėherė nuk do tė ishte nevoja qė tė vdiste Krishti.
Andre Murraj ka shkruar se gjaku i Jezusit vepron akoma me njė fuqi jete tė pashterrur, nė shpirtin e dorėzuar para Tij. Nuk ka fuqi mė tė madhe nė qiell apo nė tokė, sesa fuqia e gjakut tė Krishtit, qė shpengon, shlyen mėkatin dhe transformon jetėn.
Page created 3 December 2005