Parathėnie
Ky pasazh biblik, qė po studiojmė, pėrshkruan vdekjen e tmerrshme tė Gjon Pagėzorit prej duarve tė Herod Antipasit. Edhe pse autorėt e Ungjijve tė tjerė bėjnė fjalė rreth martirizimit tė Gjonit, ėshtė vetėm Marku ai, i cili na shfaq ngjarjet, qė ndodhėn para kėtij martirizimi. Nuk ka fjalė tė tepėrta nė Bibėl, prandaj ky studim duhet tė ketė ca mėsime praktike pėr tu mėsuar edhe prej nesh.
Keqkuptimi i Herodit
Tani mbreti Herod dėgjoi tė flitej pėr Jezusin, sepse emri i tij ishte bėrė i njohur, dhe ai tha: Ky Gjoni qė pagėzonte u ngjall sė vdekuri; prandaj nė tė po veprojnė pushtete ēudibėrėse. Disa tė tjerė thonin: Ėshtė Elia; dhe disa tė tjerė: Ėshtė njė profet, ose si njė nga profetėt. Por kur i dėgjoi Herodi tė gjitha kėto, tha: Ky Gjoni, tė cilit ia pata prerė kokėn, u ngjall sė vdekuri! (Marku 6:14-16).
Herod Antipasi ishte njėri prej 4 bijve tė Herodit tė Madh. Emri i Gjonit e kishte shqetėsuar Herodin, si para, ashtu edhe pas vdekjes sė tij, sepse Gjoni e kishte kritikuar ashpėr martesėn kurorėshkelėse tė Herodit me gruan e vėllait tė tij, Filipit. Ja, pra, ku shohim njė mbret, i cili ka nėn kontrollin e vet tėrė ushtrinė e kombit, e megjithatė, ka frikė prej njė predikuesi, arma e vetme e tė cilit ishte fjala e Perėndisė. Perėndia kurrė nuk e lė Veten pa njė dėshmitar. Dikush do tė ngrihet e do tė flasė nė emrin e Tij, madje edhe nė praninė e udhėheqėsve kombėtarė e ndėrkombėtarė. Feliksi u tremb, kurse Mbretit Agripa pėr pak sa nuk iu mbush mendja tė bėhej i krishterė, kur apostulli Pal i ballafaqoi ata me fjalėn e Perėndisė, tė dalė prej gojės sė tij (Veprat e Apostujve 24:25, 26:28). Kush e di, vallė, se ēpasojė do tė kenė fjalėt tona tek ndėrgjegjet e njerėzve, madje edhe kur ata tė duken sikur i mohojnė ato qė iu themi? Herodi e dinte se kishte qenė nė praninė e njė njeriu tė dėrguar nga Perėndia (Gjoni 1:6).
Herodit i kishte ardhur keq, qė e kishte ekzekutuar Gjonin. Ai e keqkuptoi se kush ishte Jezusi, duke menduar se Ai ishte Gjoni, i dalė nga varri, qė ta vizitonte si fantazmė. Herodi nuk kishte nevojė qė njė Gjon i ringjalluar ta bindte pėr mėkatin ndėrgjegja e tij po e kryente mirė e bukur detyrėn e saj. Salomoni kishte tė drejtė, kur shkroi: Veprimi i tė pabesėve ėshtė i dėmshėm (Fjalėt e Urta 13:15).
Martesa e Herodit
Nė fakt Herodi vet kishte dhėnė urdhėr tė arrestohej Gjoni dhe tė mbahej i lidhur nė burg pėr shkak tė Herodiadės, gruas sė Filipit, vėllait tė tij, sepse e kishte marrė pėr grua. Gjoni, pra, i thoshte Herodit: Nuk ėshtė e lejueshme tė kesh gruan e vėllait tėnd! Dhe Herodiada e urrente dhe dėshironte ta vriste, por nuk mundte. Herodi, pra, i druhej Gjonit, tė cilin e dinte si njeri tė drejtė dhe tė shenjtė, dhe e mbronte; dhe, mbasi e dėgjonte, kryente shumė gjėra dhe e dėgjonte me dėshirė (Marku 6:17-20).
Marku tani na tregon arsyen e fundit tragjik tė Gjonit. Edhe pse Herodi e dinte se Gjoni ishte njė profet dhe se gjithēka qė predikonte ai ishte e vėrtetė, prapėseprapė, ai e urrente Gjonin, ngaqė ai ia kishte vėnė nė dukje mėkatin. Herodi do ta kishte vrarė Gjonin me kohė, por kishte frikė prej Perėndisė dhe prej Gjonit. Herodit madje i pėlqenta ta dėgjonte Gjonin tek predikonte, por gjithmonė kishte diēka qė e pengonte tė mos pendohej dhe tė mos besonte tek Perėndia. Martesa e tij kurorėshkelėse me Herodiadėn kishte mė shumė vlerė pėr tė, sesa vetė shpirti i tij.
Pak rėndėsi ka se i ēnatyre ėshtė mėkati ai, po nuk u braktis, do ta ēojė shpirtin zvarrė drejt e nė Ferr. Kurrė nuk mund tė ketė falje pėr njė mėkat tė parrėfyer, madje edhe kur personi (qė nuk e rrėfen mėkatin e tij) ėshtė anėtar i njė kishe, apo ka frikė nga Perėndia, apo ėshtė student i zellshėm i Biblės: Nė qoftė se syri yt i djathtė tė ēon nė mėkat, hiqe dhe flake larg teje, sepse ėshtė mė mirė pėr ty qė tė humbėsh njė nga gjymtyrėt e tua se sa tė hidhet nė Gehenėn gjithė trupi yt; dhe nė qoftė se dora jote e djathtė tė ēon nė mėkat, preje dhe hidhe larg teje, sepse ėshtė mė mirė qė tė humbėsh njė nga gjymtyrėt e tua se sa tė hidhet nė Gehena gjithė trupi yt (Mateu 5:29-30).
Gjoni i hoqi vėrejtjen Herodit pėr mėkatin e tij dhe ndoshta ai vazhdonte ta qortonte edhe prej burgut. Herodi nuk ishte mbreti i parė, tė cilit iu shkaktuan trazira prej njė profeti. Si Eliu, ashtu edhe Mikajahu e shqetėsuan ndėrgjegjen e Mbretit Ahab dhe ėshtė interesant fakti se edhe ai kishte pėr grua Jezebelėn e ligė, e cila e urrente Eliun (1 Mbretėrve 18:17, 22:8). Nė rrethet e sotme klerikale, ka nga ata, qė e konsiderojnė si gjė tė padenjė e pa edukatė ti thuash Mbretėreshės sė Anglisė, apo ndonjė udhėheqėsi tjetėr kombėtar, qė tė pendohet. Por Gjoni nuk ishte njė predikues i gjėrave tė kėndshme, apo i lajkave (Isaia 30:10). Po tė ishte gjallė, ai nuk do tė pranonte asnjė lloj dekorate prej Mbretėreshės, por pėrkundrazi, do ti bėnte vėrejtje, lidhur me mėkatin e saj. Sot na duhen predikues, qė tė jenė burra trima dhe tė bindshėm ndaj Perėndisė, ashtu si Gjon Pagėzori. Na ėshtė dhėnė mandati, qė tia heqim vėrejtjen tė ligut, jo ti bėjmė lajka, ndėrkohė qė ai po fundoset nė Ferr: Kush qorton dikė ka pėr tė gjetur pastaj favor mė tė madh se ai qė i bėn lajka me fjalė (Fjalėt e Urta 28:23). Mjerė ju, kur tė gjithė njerėzit do tė flasin mirė pėr ju, sepse nė tė njėjtėn mėnyrė vepruan etėrit e tyre me profetėt e rremė (Luka 6:26).
Argėtimi i Herodit
Por erdhi dita e volitshme dhe Herodi, pėr ditėlindjen e vet, shtroi njė gosti pėr tė mėdhenjtė e tij, pėr komandantėt dhe pėr parinė e Galilesė. Hyri vetė e bija e Herodiadės, kėrceu dhe i pėlqeu Herodit e atyre qė ishin bashkė me tė nė tryezė, atėherė mbreti i tha vajzės: Mė kėrko ētė duash dhe unė do tė ta jap. Dhe iu betua: Gjithēka qė tė mė kėrkosh, do tė ta jap, deri gjysmėn e mbretėrisė sime!. Ajo doli dhe i tha sėmės: Ēfarė duhet ti kėrkoj? Ajo u pėrgjigj: Kokėn e Gjon Pagėzorit!. Ajo u kthye menjėherė te mbreti dhe i kėrkoi me nxitim: Unė dėshiroj qė ti tė mė japėsh menjėherė, mbi njė pjatė, kokėn e Gjon Pagėzorit. Dhe mbreti, megjithėse u trishtua shumė nga kjo, nuk deshi tė refuzojė pėr shkak tė betimit dhe pėr respekt tė tė ftuarve (Marku 6:21-26).
Ashtu si edhe shumica e njerėzve sot, Herodi kujtoi se do ta qetėsonte ndėrgjegjen e tij tė trazuar me tė ngrėna e me tė pira. Mendoi se do ti largohej hidhėrimi dhe do ti zgjidheshin tė gjitha problemet, po qe se do tė ngazėllehej e tė bėnte qejf. Por vera (tė pirėt) ia shtoi besimin nė vetvete, ndaj tani ai kujtoi se mund tė bėnte si tia kishte qejfi. Gjatė njė momenti ngazėllimi sensual, Herodi i premtoi vajzės kėrcimtare gjithēka qė tė dėshironte. Kjo vajzė e ligė ishte nėn kontrollin e sė ėmės, e cila ishte akoma edhe mė e ligė se ajo. Ajo nuk deshi gjysmėn e mbretėrisė, por, pėrkundrazi, kėrkoi qė ti jepnin kokėn e Gjonit mbi njė pjatė.
Moraliteti i Herodit
Kėshtu mbreti dėrgoi menjėherė njė roje me urdhėr qė ti sillnin kokėn e Gjonit. Dhe ky shkoi, ia preu kokėn nė burg, dhe e solli kokėn e tij mbi njė pjatė, ia dha vajzės dhe vajza ia dha sėmės. Kur dishepujt e Gjonit i dėgjuan kėto, erdhėn, morėn trupin e tij dhe e vunė nė varr (Marku 6:27-29).
Herodi kishte mundėsi qė ta ndalonte kėtė veprim tė ligė, por ai ekzekutoi njė njeri tė pafajshėm, ngaqė nuk deshi tė vihej nė lojė vetė para tė tjerėve. Mėkati kish thurur njė rrjetė, qė sa vinte dhe po e shtrėngonte edhe mė fort. Ashtu si Herodit, edhe njė mėkatarit mund ti vijė shumė keq pėr mėkatin qė ka bėrė, por prapėseprapė, ai duhet tė pendohet dhe tė kthehet tek Perėndia. Ky akt imoral do ta shqetėsonte Herodin gjatė gjithė jetės, si nga ana mendore, ashtu edhe nga ajo shpirtėrore.
Skena e fundit e festimit tė ditėlindjes sė mbretit i ngjan njė filmi tė frikshėm. Ahengut tė pijanecėve i erdhi fundi, kur Herodiadės iu prezantua koka e Gjonit. Nė dallim nga mbretėresha e ligė Jezebelė e kohės sė Eliut, ajo (Herodiada) arriti qė ta vriste profetin, tė cilin e urrente. Gjoni urrehej nė shtėpinė e Herodit, por ai duhej shumė prej dishepujve tė tij, tė cilėt vunė nė rrezik jetėn e tyre, pėr ta varrosur atė me nderimet e merituara. Herodi e dėnoi Gjonin me vdekje, por Jezusi e lėvdoi atė pėr shėrbesėn e tij: Nė tė vėrtetė po ju them: ndėr ata qė janė lindur prej gruas nuk ka dalė kurrė ndonjė mė i madh se Gjon Pagėzori; por mė i vogli nė mbretėrinė e qiejve ėshtė mė i madh se ai (Mateu 11:11).
Pėrfundim
Bota nuk i meriton njerėzit e tillė, si Gjon Pagėzori (shiko Hebrenjve 11:38), tė cilėt e kanė vulosur dėshminė e tyre me gjak pėr kauzėn e Krishtit. Gjoni kurrė nuk kishte pėr tu bėrė i pasur nė kėtė botė. Pėrkundrazi, shpėrblimi i tij ishte i rezervuar pėr nė Qiell. Ne mund tė mos na nderojnė kėtu nė tokė, e ndoshta, edhe mund tė na duhet tė vuajmė persekucion, apo tallje, apo futje nė burg, e madje edhe vdekje. Por e dimė se kemi njė shpėrblim tė pėrjetshėm me Krishtin: Por, sikurse ėshtė shkruar: Ato gjėra qė syri nuk i ka parė dhe veshi nuk i ka dėgjuar dhe nuk kanė hyrė nė zemėr tė njeriut, janė ato qė Perėndia ka pėrgatitur pėr ata qė e duan atė. Po Perėndia na i ka zbuluar me anė tė Frymės sė tij, sepse Fryma heton ēdo gjė, edhe tė thellat e Perėndisė (1 Korintasve 2:9-10). Unė mendoj nė fakt, se vuajtjet e kohės sė tanishme nuk vlejnė aspak tė krahasohen me lavdinė qė do tė shfaqet nė ne (Romakėve 8:18). Sepse trishtimi ynė i lehtė qė ėshtė vetėm pėr njė moment, prodhon pėr ne, njė peshė tė pamasė e tė pashoqe tė amshueshme lavdie (2 Korintasve 4:17).
Page created 20 January 2007