Tė Qėnit Esėll

“Kurse ne, mbasi jemi tė ditės, jemi tė esėll, duke veshur parzmoren e besimit dhe tė dashurisė, dhe pėr pėrkrenare shpresėn e shpėtimit” (1 Thesalonikasve 5:8).

Parathėnie

Bibla Studimore e Gjenevės e pėrmbledh kėshtu vargun e mėsipėrm: "Duhet tė luftojmė me besim dhe shpresė dhe, pėr kėtė arsye, nuk duhet tė biem nė gjumė". Fjala "esėll" do tė thotė "vigjilent". Tė qėnit esėll ėshtė e kundėrta e tė qėnit shpirtėrisht i dehur, si ata qė, nga njėra anė jetojnė nė errėsirė, e nga ana tjetėr thonė se janė fėmijė tė dritės. Pali na inkurajon qė tė jemi vigjilentė, syhapur e t'i kushtojmė vėmendje mėnyrės sesi sillemi nė kėtė botė mėkatare. Fjala "esėll" ka tė bėjė me mospirjen e verės apo pijeve tė tjera alkolike, por, nga ana shpirtėrore, tė qėnit esėll do tė thotė ta ruash veten nga gjithēka, qė mund ta shkatėrrojė, apo ta dobėsojė besimin tėnd nė Krishtin. "Hiqni dorė nga ēdo dukje e ligė" (1 Thesalonikasve 5:22).

Esėll

Tek 1 Thesalonikasve 5:6, Pali shkruan: "Le tė mos flemė, pra, si tė tjerėt, por tė rrimė zgjuar dhe tė jemi tė esėll". Vetėm ushtari qė ėshtė esėll, ėshtė i pėrgatitur siē duhet pėr fushėn e betejės. Nė tė njėjtėn mėnyrė, besimtarėt e vėrtetė nuk mund ta mposhtin armikun e shpirtit tė tyre, po qe se ia bėjnė qejfin atij: "Sepse asnjė nga ata qė shkojnė ushtarė nuk ngatėrrohet me punėrat e jetės, qė t’i pėlqejė atij qė e mori ushtar" (2 Timoteut 2:4)... "Prandaj, ngjeshni ijėt e mendjes suaj, rrini zgjuar dhe mbani shpresė tė plotė nė hirin qė do vijė mbi ju nė zbulesėn e Jezu Krishtit. Si bij tė bindur, mos iu pėrshtatni lakmive tė mėparshme kur ishit nė padijen tuaj, por ashtu si ėshtė i shenjtė ai qė ju thirri, tė jini edhe ju tė shenjtė nė gjithė sjelljen tuaj, sepse ėshtė shkruar: “Jini tė shenjtė, sepse unė jam i shenjtė” (1 Pjetrit 1:13-16). Pali pėrdor vargun e Isaias 59:17, pėr tė na pėrshkruar dy pjesėt e armaturės sonė shpirtėrore. "Ai u vesh me drejtėsinė si me njė parzmore dhe vuri mbi kryet e tij pėrkrenaren e shpėtimit, veshi rrobat e hakmarrjes dhe u mbulua me xhelozi si me njė mantel". Po ky varg mund tė jetė baza e Efesianėve 6:10-18, "Pėr ēfarė mbetet, vėllezėrit e mi, forcohuni nė Zotin dhe nė forcėn e fuqisė sė tij. Vishni gjithė armatimin e Perėndisė qė tė mund tė qėndroni kundėr kurtheve tė djallit, sepse beteja jonė nuk ėshtė kundėr gjakut dhe mishit, por kundėr principatave, kundėr pushteteve, kundėr sunduesve tė botės sė errėsirės tė kėsaj epoke, kundėr frymėrave tė mbrapshta nė vendet qiellore. Prandaj merreni tė gjithė armatimin e Perėndisė, qė tė mund tė rezistoni nė ditėn e mbrapshtė dhe tė mbeteni mė kėmbė pasi t’i keni kryer ēdo gjė. Qėndroni, pra, tė fortė, duke patur nė ijė brezin e sė vėrtetės, tė veshur me parzmoren e drejtėsisė, dhe duke mbathur kėmbėt me gatishmėrinė e ungjillit tė paqes, mbi tė gjitha, duke marrė mburojėn e besimit, me tė cilėn mund tė shuani tė gjitha shigjetat e zjarrta tė tė ligut. Merrni edhe pėrkrenaren e shpėtimit dhe shpatėn e Frymės, qė ėshtė fjala e Perėndisė, duke u lutur nė ēdo kohė dhe me ēdo lloj lutjeje dhe pėrgjėrimi nė Frymėn, duke ndenjur zgjuar pėr kėtė qėllim me ēdo ngulmim dhe lutje pėr tė gjithė shenjtorėt".

Parzmorja dhe pėrkrenarja

Nė Dhiatėn e Vjetėr, parzmorja e Kryepriftit kishte dymbėdhjetė gurė tė ēmuar tė ngulur (tė fiksuar) nė tė, kurse parzmores sonė i nevojiten vetėm dy: besimi dhe dashuria. Nė jetėn e krishterė, besimi dhe dashuria janė tė pandashme. "Ruaje modelin e fjalėve tė shėndosha qė dėgjove prej meje me besim dhe dashuri, qė janė nė Krishtin Jezus" (2 Timoteut 1:13). Pikėrisht nė themelin e besimit dhe tė dashurisė bazohet edhe siguria jonė nė Zotin. Njė shpresė e tillė ka besim nė plotėsimin e shpėtimit, d.m.th. nė jetėn e pėrjetshme nė praninė e Zotit Jezus Krisht, pas mbarimit tė kėsaj jete nė tokė. Besimin e kemi nė zemėr. Dashuria ėshtė vėnia nė praktikė e atij besimi. "Sepse nė Jezu Krishtin, as rrethprerja, as parrethprerja s’kanė ndonjė vlerė, por besimi qė vepron me anė dashurie" (Galatasve 5:6). Nuk kemi shpresė e siguri shpėtimi, nėse nuk kemi besim dhe dashuri.

Kėt tre gjėra (besimi, dashuria dhe shpresa) janė pjesė pėrbėrėse e tė qėnit esėll, vigjilent dhe syhapur. Nė librin e tij "Progresi i Pelegrinit", Gjon Bunjan tregon se si I Krishteri (karakteri kryesor i librit) iu afrua tre burrave, qė "po flinin, me kėmbėt e lidhura me zinxhirė. Emri i tė parit ishte Budalla, i tė dytit Pėrtac dhe i tė tretit Supozim. I Krishteri u pėrpoq t'i zgjonte ata nga gjumi, duke i paralajmėruar pėr shkatėrrimin qė po afrohej, por ata vetėm donin tė flinin. Budallai tha: "Nuk shoh ndonjė rrezik". Pėrtaci tha: "Hė, tė fle edhe pak!". Kurse Supozimi tha: "'Gjithsekush i di vetė punėt e tij". Pastaj, qė tė tre burrat, u kthyen nga ana tjetėr, dhe ranė pėrsėri nė gjumė. Fatkeqėsisht, e tillė ėshtė edhe gjendja e shumė besimtarėve nė kishat e sotme.

Pėrfundim                      

Parzmorja dhe pėrkrenarja mbrojnė dy pjesė kryesore tė trupit: zemrėn dhe kokėn. Autori Edmunds ka thėnė: "Kur zemra dhe koka janė nė rregull, atėherė tėrė njeriu ėshtė nė rregull". Zemra duhet tė ruhet e pastėr prej mėkatit, kurse koka duhet tė ruhet e kthjellėt, pa mėsime tė rreme. Nuk mund tė dalim dot fitimtar nė betejat tona shpirtėrore, po qe se nuk kemi besim, dashuri dhe siguri shpėtimi. "Nata u thye dhe dita u afrua; le tė flakim, pra, veprat e errėsirės dhe tė veshim armėt e dritės" (Romakėve 13:12)... "Rrini zgjuar, pra, sepse nuk e dini nė cilėn orė do tė vijė Zoti juaj. Por dijeni kėtė, se ta dinte i zoti i shtėpisė nė ēfarė orė tė natės do tė vijė vjedhėsi, do tė rrinte zgjuar dhe nuk do tė lejonte t’i shpėrthehej shtėpia. Prandaj edhe ju jini gati, sepse Biri i njeriut do tė vijė nė atė orė kur ju nuk mendoni” (Mateu 24:42-44).     

© 25/8/2008