
Parathėnie
Nė Bibėl ka shumė vargje, qė flasin rreth dashurisė sė Perėndisė pėr njeriun. Pėr shembull: Perėndia ėshtė dashuri (1 Gjonit 4:8). Gjoni 3:16 thotė: Sepse Perėndia e deshi aq botėn, sa dha Birin e tij tė vetėmlindurin, qė, kushdo qė beson nė tė, tė mos humbasė, por tė ketė jetė tė pėrjetshme. Nė librin Shėnimet e Dhiatės sė Re tė Popullit shkruhet se nuk ka varg mė tė ėmbėl nė Bibėl sesa Gjoni 3:16. Ky varg ėshtė mėsuar pėrmendėsh e ėshtė cituar mė shumė se ēdo lloj vargu tjetėr nė tė gjithė Biblėn. Por fatkeqėsisht, ky varg gjithashtu ėshtė ndėr ato vargje qė janė keqkuptuar mė shumė sesa tė tjerėt. Nė kėtė studim do tė shohim arsyen pse Gjoni 3:16 ėshtė njė tekst i famshėm ungjillor.
Ėshtė i famshėm, pėr shkak tė Atij, qė
deshi
Perėndia deshi Perėndia i pėrjetshėm, i pandryshueshėm, i gjithėdijshėm, i gjithėpranishėm dhe Perėndia absolutisht i shenjtė, qė krijoi gjithēka, ėshtė Perėndi i dashurisė. Fjala aq nė kėtė varg tregon madhėsinė e dashurisė sė Tij, d.m.th. dashuria e Tij ėshtė e pamatė. Bibla e Gjenevės (e shek.XVI-tė) thotė se kjo dashuri nuk ėshtė gjė tjetėr veēse dashuria falas e Atit. Ati ishte gati ta sakrifikonte tė Birin, pėr ti shpėtuar ata qė i donte. Kjo dashuri ėshtė njė dhuratė e pamerituar dhe falas, qė Perėndia ia jep njė bote tė rėnė nė mėkat.
Ėshtė i famshėm, pėr shkak tė atyre qė i
deshi
Sepse Perėndia e deshi aq botėn Fjala botė (kozmosi) nuk ėshtė toka, por njerėzimi. Madhėshtia e dashurisė sė Perėndisė pėr njeriun shihet nė faktin se njeriu ėshtė plotėsisht i padenjė pėr tė qenė marrės i dashurisė sė Perėndisė: Por Perėndia e tregon dashurinė e tij ndaj nesh nė atė qė, kur ende ishim mėkatarė, Krishti vdiq pėr ne (Romakėve 5:8). Sepse, ndėrsa ishin akoma pa forcė, Krishti vdiq nė kohėn e tij pėr tė paudhėt (Romakėve 5:6).
Ėshtė i famshėm, pėr shkak se Ai deshi aq
shumė
Sepse Perėndia deshi aq shumė Fjala aq (nė greqisht oste) do tė thotė lloj, ose masė. Shikoni ēdashuri tė madhe na dha Ati (1 Gjonit 3:1). Nuk ka fjalė njerėzore pėr ta pėrshkruar madhėsinė e plotė tė dashurisė sė Perėndisė. Ata qė i vėnė kufij njė dashurie tė tillė, duke thėnė se ėshtė vetėm pėr tė zgjedhurit, e vėnė nė lojė Perėndinė dhe fjalėn e Tij.
Ėshtė i famshėm, pėr shkak se Perėndia
dha Birin e Tij tė vetėmlindurin
Dashuria (nė greqisht agapao) qė pėrmendet tek Gjoni 3:16, nuk ėshtė egoiste, por iua do tė mirėn atyre, qė i do aq shumė. Prandaj edhe Ai dha. Ati deshi aq shumė, sa dha Birin e Tij tė vetėmlindurin. Jezusi ishte i veēantė (fjala i vetėmlindur vjen nga greqishtja monogenes, qė do tė thotė ska tjetėr si Ai). Njė akt aq bujar i Perėndisė sakrifikimi i Birit tė Tij tė vetėm pėr hir tė njerėzve mėkatarė!
Ėshtė i famshėm, pėr shkak tė numrit tė
njerėzve, qė deshi Perėndia
Karakteri universal i dashurisė sė Perėndisė shihet nė fjalėt qė, kushdo qė beson . Nė ditėt e apostullit Gjon, farisenjtė thoshin se dashuria e Perėndisė ishte vetėm pėr Judenjtė. Nė kėtė mėnyrė, ata e shihnin veten si tė zgjedhurit e Perėndisė. Pikėpamja Kalviniste synon qė ta kufizojė dashurinė e Perėndisė vetėm pėr tė zgjedhurit, pėr ata qė janė tė paracaktuar pėr tu shpėtuar. Por, Bibla na mėson se nėse dikush dėgjon zėrin tim dhe tė hapė derėn, unė do tė hyj tek ai dhe do tė ha darkė me tė dhe ai me mua (Zbulesa 3:20). Perėndia nuk do qė ndokush tė humbasė, por qė tė gjithė tė vijnė nė pendim (2 Pjetrit 3:9). Kushdo qė do ta thėrrasė emrin e Zotit do tė shpėtohet (Romakėve 10:13).
Ėshtė i famshėm, pėr shkak tė qėllimit
negativ tė kėtij teksti
Vargu thotė: Qė, kushdo qė beson nė Tė, tė mos humbasė Fjala tė humbasėsh ėshtė e kundėrta e fjalės jetė e pėrjetshme. Njė mendim i tillė gjendet edhe tek Romakėve 9:33: Dhe kushdo qė i beson atij nuk do tė turpėrohet. Ata qė kanė rilindur pėr sė dyti, kanė kaluar nga vdekja nė jetė (1 Gjonit 3:14). Jezusi tha kėto fjalė rreth kėsaj teme: Unė kam ardhur qė tė kenė jetė e ta kenė me bollėk (Gjoni 10:10). Mė vonė, do ta shohim se kjo jetė e pėrjetshme ėshtė me njė kusht. Edhe pse jeta e pėrjetshme iu ofrohet tė gjithėve, ajo nuk pranohet nga tė gjithė.
Ėshtė i famshėm, pėr shkak tė qėllimit
pozitiv tė kėtij teksti
E kundėrta e fjalės tė mos humbasė, siē e pamė, ėshtė tė kenė jetė tė pėrjetshme. Egzistojnė vetėm dy kategori individėsh, qė do tė qėndrojnė pėrpara fronit tė Perėndisė: tė drejtėt dhe tė padrejtėt. Dhe ata do tė shkojnė nė mundim tė pėrjetshėm, dhe tė drejtėt nė jetėn e pėrjetshme (Mateu 25:46). Jeta e pėrjetshme ėshtė e kufizuar ndaj atyre, qė janė penduar e qė e kanė pranuar Krishtin si Shpėtimtar. Bibla e quan kėtė trashėgimia e besimtarit: Njė trashėgim tė paprishshėm, tė panjollė dhe tė pafishkur, qė ėshtė ruajtur nė qiejt pėr ju (1 Pjetrit 1:4) Nė shpresėn e jetės sė pėrjetshme, tė cilėn Perėndia, qė nuk gėnjen, e premtoi para tė gjitha kohėrave (Titit 1:2).
Ėshtė i famshėm, pėr shkak tė kushtit, me
anė tė sė cilit njeriu mund tė pėrfitojė dashurinė e Perėndisė
Kushti ėshtė ky: qė, kushdo qė beson nė Tė, tė mos humbasė . Besimi tė cilit i referohet ky tekst, nuk ėshtė thjesht njė sistem besimi fetar, apo formulė besimi. Pėrkundrazi, ėshtė besim i gjallė dhe aktiv. Besimi i vėrtetė ėshtė besimi qė vepron me anė dashurie (Galatasve 5:6). Besimi fetar, i cili nuk ėshtė gjė tjetėr veēse thėnie e njė formule besimi, nuk ka shpėtuar askėnd. Ti beson se ka vetėm njė Perėndi. Mirė bėn; edhe demonėt besojnė dhe dridhen. Po, a dėshiron tė kuptosh, o njeri i kotė, se besimi pa vepra ėshtė i vdekur? (Jakobi 2:19-20).
Fjala beson ėshtė pėrkthyer nga fjala greke pisteuon. Kjo fjalė ėshtė nė rasėn emėrore, nė numrin njėjės, nė gjininė mashkullore dhe nė kohėn e tashme (marrė nga Fjalori Analitik i Greqishtes, faqja 326). Koha e tashme e kėsaj fjale pėrshkruan njė veprim tė vazhdueshėm. Njė pėrkthim tjetėr i Biblės thotė kėshtu: qė, kushdo qė beson (i var shpresat tek, mbėshtetet tek) (Dhiata e Re e Pėrforcuar). Prandaj, pra, duhet tė vazhdojmė tė besojmė tek Krishti, nė mėnyrė qė tė shpėtohemi.
Ata qė besojnė nė Tė, janė ata qė pendohen, qė e rrėfejnė Krishtin si Perėndi dhe qė pagėzohen pėr faljen e mėkateve (shiko Veprat e Apostujve 2:38; 16:30-34, Romakėve 10:9-10). Dhe Zoti ia shton kishės ata qė janė tė shpėtuar (Veprat e Apostujve 2:47, Galatasve 3:26-27). Mė pas, ata qė besojnė, do ti shtojnė besimit tė tyre tė gjitha ato virtyte, qė janė pjesė e rritjes shpirtėrore: Edhe ju, pėr tė njėjtėn arsye, duke bėrė ēdo pėrpjekje, ti shtoni besimit tuaj virtytin, dhe virtytit diturinė, diturisė vetkontroll, vetkontrollit qėndresėn, qėndresės perėndishmerinė, mėshirės dashurinė vėllazėrore dhe dashurisė vėllazėrore dashurinė. Sepse nėse kėto gjėra gjendėn nė ju me shumicė, nuk do tju lejojnė tė bėheni pėrtacė dhe as tė pafryt nė njohjen e Zotit tonė Jezu Krisht. Sepse ai qė nuk i ka kėto gjėra ėshtė i verbėr dhe dritėshkurtėr, sepse harroi pastrimin nga mėkatet e tij tė vjetėr. Prandaj, vėllezėr, pėrpiquni gjithnjė e mė shumė ta pėrforconi thirrjen dhe zgjedhjen tuaj, sepse, duke bėrė kėto gjėra, nuk do tė pengoheni kurrė (2 Pjetrit 1:5-10). E megjithatė, njeriu mund tė marrė vendim qė tė mos besojė mė: Kini kujdes, vėllezėr, se mos ndonjė nga ju ka zemėr tė ligė, mosbesimi, qė tė largohet nga Perėndia i gjallė, por nxitni njeri tjetrin ēdo ditė, derisa thuhet: "Sot," qė tė mos ngurtėsohet ndonjė nga ju prej mashtrimit tė mėkatit. Sepse ne jemi bėrė pjestarė tė Krishtit, nė qoftė se do ta ruajmė tė palėkundur deri nė fund fillimin e besimit, kur thuhet: Sot, nė qoftė se e dėgjoni zėrin e tij, mos jini zemėrgur si nė ditėn e kryengritjes. Kush janė ata qė, mbasi e dėgjuan, e provokuan? A thua jo tė gjithė ata qė dolėn nga Egjipti me anė tė Moisiut? Dhe kush qenė ata me tė cilėt u zemėrua pėr dyzet vjet? A sqenė vallė ata qė mėkatuan, kufomat e tė cilėve ranė nėpėr shkretėtirė? Dhe pėr cilėt bėri be se nuk do tė hynin nė prehjen e tij, veē se pėr ata qė qenė tė pabindur? Ne shohim se ata nuk mundėn tė hyjnė pėr shkak tė mosbesimit (Hebrenjve 3:12-19).
Pėrfundim
Gjoni 3:16 ėshtė njė tekst i famshėm ungjillor. Edhe pse ai thotė se dashuria e Perėndisė ėshtė falas pėr tė gjithė, prapėseprapė, kjo dashuri ėshtė vetėm nė dispozicion tė atyre, qė ia kushtojnė jetėn Krishtit. Kjo dashuri nuk e bėn syrin qorr para mėkatit, mosbindjes, apo mosbesimit tė atyre, qė thonė se janė tė shpėtuar. Vargu 21 i Judės na kėshillon: Ruhuni nė dashurinė e Perėndisė, duke pritur mėshirėn e Zotit tonė Jezu Krisht, pėr jetėn e pėrjetshme. Nėse me tė vėrtetė e ndjekim Atė, qė na deshi aq shumė, sa vdiq nė kryqin e Kalvarit pėr tė na shpėtuar, atėherė jemi tė sigurtė pėr shpėtimin tonė tė plotė: Por shpresa nuk turpėron, sepse dashuria e Perėndisė ėshtė derdhur nė zemrat tona me anė tė Frymės sė Shenjtė qė na ėshtė dhėnė (Romakėve 5:5).
© Page created 28 April 2007