Abrahami - Thyerėsi i rekordit

Parathėnie
Ēdo atlet dėshiron tė thyejė rekordin botėror nė fushėn e tij tė sportit. Disa njerėz bėjnė gjėra shumė tė marra, nė mėnyrė qė t’u shkruhet emri nė Librin e Rekordeve Gines. Nuk ka ditė qė kalon, pa dėgjuar pėr njė individ apo grup qė ka arritur njė nivel tė ri suksesi. Por, ka njė fushė, e cila kurrė nuk do tė klasifikohet nė librin e rekordeve, sepse s’ka asnjė qė tė jetė aq i fuqishėm, apo aq i lartė, saqė tė hyjė nė parajsė me forcat e veta. Shumica e njerėzve mendojnė se do tė pranohen nė parajsė, ngaqė janė tė mirė dhe tė ndershėm, apo ngaqė e konsiderojnė fenė e tyre si ēelės tė artė, qė hap parajsėn. Perėndia thotė se e gjithė bota ėshtė fajtore nė sytė e Tij: “Por ne e dimė se gjithēka qė thotė ligji, e thotė pėr ata qė janė nėn ligj, me qėllim qė ēdo gojė tė heshtė dhe gjithė bota t’i jetė nėnshtruar gjykimit tė Perėndisė, sepse asnjė mish nuk do tė shfajėsohet para tij pėr veprat e ligjit; me anė tė ligjit nė fakt arrihet njohja e mėkatit” (Romakėve 3:19-20). E vetmja mėnyrė shpėtimi ėshtė pėrmes besimit nė gjakun e Zotit tonė Jezu Krisht.

Abrahami dhe fakti i madh
“Ēfarė do tė themi, pra, nė lidhje me atė qė ati ynė Abrahami, ka pėrfituar sipas mishit? Sepse nėse Abrahami ishte shfajėsuar nėpėrmjet veprave, ai ka pėrse tė lėvdohet; ndėrsa pėrpara Perėndisė ai nuk ka asgjė pėr t’u lėvduar. Nė fakt, ēfarė thotė Shkrimi? “Por Abrahami i besoi Perėndisė dhe kjo iu numėrua pėr drejtėsi”. Edhe atij qė vepron, shpėrblimi nuk i konsiderohet si hir por si borxh; ndėrsa atij qė nuk vepron, por beson nė atė qė shfajėson tė paudhin, besimi i tij i numėrohet pėr drejtėsi. Sikurse Davidi shpall lumturinė e njeriut tė cilit Perėndia numėron drejtėsi pa vepra, duke thėnė: “Lum ata tė cilėve u janė falur paudhėsitė dhe tė cilėve mėkatet u janė mbuluar. Lum njeriu tė cilit Zoti nuk do t’ia numėrojė mėkatin” (Romakėve 4:1-8).
Shpėtimi ėshtė nėpėrmjet hirit dhe vetėm pėrmes besimit, pavarėsisht se ē’thotė feja. Asnjė vepėr e mirė apo e drejtė nuk ka vlerė nė kėtė drejtim. Tė vetmit njerėz qė shkojnė nė parajsė, janė ata qė besojnė nė Jezusin dhe nė vlerėn e drejtėsisė sė Tij. Abrahami ėshtė figura mė e rėndėsishme nė historinė e kombit Izraelit. Ai ishte “miku i Perėndisė” (Jakobi 2:23), dhe ati i kombit hebre. Mbi ē’bazė e pranoi atė Perėndia? A u pranua ai pėr shkak se ishte i drejtė dhe i pėrsosur? Jo, pėrkundrazi, ai ishte njė mėkatar i humbur, ashtu si ēdo qėnie tjetėr njerėzore. Ai pati mundėsi tė kishte njė marrėdhėnie aq tė ngushtė me Perėndinė, thjesht sepse besoi, dhe besimi i tij iu numėrua pėr drejtėsi. “Kėshtu u pėrmbush Shkrimi, qė thotė: “Edhe Abrahami i besoi Perėndisė, dhe kjo iu numėrua pėr drejtėsi”; dhe u quajt miku i Perėndisė” (Jakobi 2:23).
Justifikimi nėpėrmjet besimit nuk ėshtė shpikje e shkrimtarėve tė Dhiatės sė Re, por shihet qartė edhe nė Dhiatėn e Vjetėr. Kjo vėrteton se Perėndia nuk e pranon njeriun me anė tė ndonjė mėnyre tjetėr. Nėse njeriu nuk vjen vetėm pėrmes besimit tek Perėndia, atėherė ai ėshtė pėrjetėsisht i humbur. “Kushdo qė do ta thėrrasė emrin e Zotit do tė shpėtohet” (Romakėve 10:13). Abrahami ishte i pari, qė e vėrtetoi kėtė fakt.

Abrahami, ati i madh
“Por kjo lumturi a vlen vetėm pėr tė rrethprerėt, apo edhe pėr tė parrethprerėt? Sepse ne themi se besimi iu numėrua Abrahamit si drejtėsi. Nė ē’mėnyrė, pra, iu numėrua? Kur ai ishte i rrethprerė apo i parrethprerė? Jo ndėrsa ishte i rrethprerė, por kur ishte i parrethprerė. Pastaj mori shenjėn e rrethprerjes, si vulė tė drejtėsisė pėr besimin qė kishte patur kur ishte akoma i parrethprerė, me qėllim qė tė ishte ati i gjithė atyre qė besojnė edhe se janė tė parrethprerė, me qėllim qė edhe atyre t’u numėrohet drejtėsia, dhe tė ishte atė i tė rrethprerėve tė vėrtetė, pra i atyre qė jo vetėm janė tė rrethprerė, por qė ndjekin edhe gjurmėt e besimit tė atit tonė Abrahamit, qė ai pati ndėrsa ishte i parrethprerė. Nė fakt premtimi pėr tė qenė trashėgimtar i botės nuk iu bė Abrahamit dhe pasardhėsve tė tij nėpėrmjet ligjit, por nėpėrmjet drejtėsisė sė besimit. Sepse nėse janė trashėgimtarė ata qė janė tė ligjit, besimi bėhet i kotė dhe premtimi anulohet, sepse ligji prodhon zemėrimin; nė fakt atje ku nuk ka ligj, nuk ka as shkelje. Prandaj trashėgimia ėshtė nėpėrmjet besimit; nė kėtė mėnyrė ajo ėshtė nėpėrmjet hirit, me qėllim qė premtimi tė jetė i siguruar pėr tė gjithė pasardhėsit, jo vetėm pėr atė qė ėshtė nga ligji, por edhe pėr atė qė vjen nga besimi i Abrahamit, i cili (siē ėshtė shkruar: “Unė tė kam caktuar atin e shumė kombeve”), ėshtė ati i tė gjithė neve para Perėndisė qė ai besoi, i cili i jep jetė tė vdekurve dhe thėrret gjėrat qė nuk janė sikur tė ishin. Ai, duke shpresuar kundėr ēdo shprese, besoi pėr t’u bėrė ati i shumė kombeve sipas asaj qė i ishte thėnė: “Kėshtu do tė jetė pasardhja jote” (Romakėve 4:9-18).
Perėndia ėshtė Ati ynė hyjnor, por Bibla na thotė se Abrahami ėshtė ati i besimit tė krishterė. Ai u bė ati i kombit tė Izraelit, nėpėrmjet bindjes ndaj ritit tė rrethprerjes (shiko Zanafilla 17), por faktikisht, ai mori drejtėsinė e Perėndisė rreth 15 vjet para kėsaj ngjarjeje: “Dhe ai i besoi Zotit, qė ia vuri nė llogari tė drejtėsisė” (Zanafilla 15:6). Abrahami besoi se Perėndia do ta mbante fjalėn (premtimin), pavarėsisht nga situata rreth tij. Nga ana njerėzore, s’kishte asnjė mėnyrė qė ai dhe Sara tė kishin fėmijė nė moshėn e tyre tė madhe. Premtimi u pėrmbush nė Isakun. Pėr shkak tė besimit tė tij, ne e konsiderojmė Abrahamin si model pėr jetėn tonė shpirtėrore. “Pasardhėsit” e Abrahamit duhet tė kenė tė njėjtin besim si ai, d.m.th. tė shohin pėrtej gjėrave natyrore, dhe drejt fuqisė sė Perėndisė, qė kryen mrekulli. Ne mund tė mos jemi pasardhėsit fizikė tė Abrahamit, por s’ka dyshim qė ai ėshtė ati i tė gjithė atyre qė besojnė.

Abrahami dhe besimi i madh
“Dhe, duke mos qenė aspak i dobėt nė besim, nuk i kushtoi kujdes trupit tė tij, i bėrė tashmė si i vdekur (ishte pothuaj njėqind vjeē) as barkut tė vdekur tė Sarės. Madje as nuk dyshoi nga mosbesimi nė lidhje me premtimin e Perėndisė, por u pėrforcua nė besim duke i dhėnė lavdi Perėndisė, plotėsisht i bindur se atė qė ai kishte premtuar ishte edhe i fuqishėm ta bėnte. Prandaj edhe kjo iu numėrua atij pėr drejtėsi. E po nuk u shkrua vetėm pėr tė, qė kjo i ishte numėruar, por edhe pėr ne, tė cilėve do tė na numėrohet, neve qė besojmė nė atė qė ka ringjallur prej tė vdekurve Jezusin, Zotin tonė, i cili u dha pėr shkak tė fyerjeve tona dhe u ringjall pėr justifikimin tonė” (Romakėve 4:19-25).
Ky pasazh na ofron si njė shembull, ashtu edhe njė pėrkufizim tė besimit tė vėrtetė. Besimi i Abrahamit shfaqet nė faktin se ai besoi dhe pa pėrtej limiteve dhe pamundėsive, qė dukeshin nė situatėn e tij personale. Pėrkufizimi gjendet tek vargu 21, ku lexojmė se Abrahami ishte “i bindur” se Perėndia do tė bėnte atė qė kishte premtuar. Ai nuk ishte “i bindur”, ngaqė e pranoi fjalėn e Perėndisė me detyrim (me forcė). Pėrkundrazi, ai kishte marrė vendimin qė ta pranonte atė si tė vėrtetė absolute. Ishte i bindur se Perėndia do tė bėnte diēka tė madhe dhe se asgjė nuk do t’ia largonte atij kėtė besim. Ky ėshtė pikėrisht besimi, pėr tė cilin kemi ne nevojė sot. Edhe pse ringjallja e Krishtit duket si e pamundur pėr intelektin njerėzor, besimi na thotė se kjo ėshtė e vėrtetė. Feja na mėson se mund tė vijmė tek Perėndia nėpėrmjet ēdo lloj rruge, por besimi na bind se fjala e Perėndisė ėshtė e vėrteta dhe se ka vetėm njė rrugė: “Unė jam udha, e vėrteta dhe jeta; askush nuk vjen tek Ati pėrveēse nėpėrmjet meje” (Gjoni 14:6). Ne besojmė se e kemi pranuar shpėtimin e premtuar dhe drejtėsinė nėpėrmjet besimit nė Krishtin Jezus. Ky besim i madh bazohet nė faktin se Zoti i kryqėzuar, i ringjallur dhe i lartėsuar nė qiell pagoi ēmimin e plotė pėr shpengimin tonė, dhe se “nė asnjė tjetėr nuk ka shpėtim, sepse nuk ka asnjė emėr tjetėr nėn qiell qė u ėshtė dhėnė njerėzve dhe me anė tė tė cilit duhet tė shpėtohemi” (Veprat e Apostujve 4:12).         

Pėrfundim
Sot, ne mund tė gėzohemi nė shpėtimin e mrekullueshėm qė na ėshtė dhėnė, nė bazė tė besimit nė veprėn e vlefshme tė Shpėtimtarit tonė tė mrekullueshėm mbi kryq. Duhet ta shpallim se forcat tona, feja dhe ndershmėria jonė nuk ia zėnė dot vendin besimit tė thjeshtė tek Krishti… “duke ditur se njeriu nuk shfajėsohet me anė tė veprave tė ligjit, por me anė tė besimit nė Jezu Krishtin, besuam edhe ne nė Jezu Krishtin, qė tė shfajėsoheshim me anė tė besimit nė Krishtin dhe jo me anė tė veprave tė ligjit, sepse asnjė mish nuk do tė shfajėsohet me anė tė veprave tė ligjit” (Galatasve 2:16).

Page created 11 February 2006